از اسماى مخصوصه باشد . حق تعالى خطاب مىكند با مؤمنان ، و خطاب با جملهء مكلَّفان است ، و لكن چون مؤمنان صلاحيت اين خطاب دارند ايشان را تخصيص كرد ( 1 ) به ذكر ، چنان است كه ( 2 ) كسى دعوتى كند و جماعتى را بخواند ، قومى بيايند و قومى نيايند . آنان را كه آمده باشند به خطاب ادخلوا تشريف دهند ( 3 ) ، چه اين تشريف در حقّ غايبان راست نيايد و اگر چه ايشان نيز مدعوّ باشند . حق تعالى به بدايت كار به خطاب عامّ گفت : يا أَيُّهَا النَّاسُ ( 4 ) . . . ، ا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالإِنْسِ ( 5 ) . . . ، تا جنّى و انسى و مؤمن و كافر و سياه و سپيد ( 6 ) و برّ و فاجر در او داخل باشند . آنگه گفت : اعْبُدُوا رَبَّكُمُ ( 7 ) . . . ، خداى را پرستى كه اوّل عبادة اللَّه معرفته ، سر همهء عبادت و فاتحهء آن شناخت اوست ، آنان كه به اين حلقه در آمدند و پاى در اين خطَّه ( 8 ) نهادند به اختيار كردن ايمان ، ايشان را مميّز كرد و به خطاب شرف و مدحت با ايشان سخن گفت كه : * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * ، اى آمدگان ( 9 ) ، اى گرويدگان ! در آيى ، نا آمده را نگويند در آى ، گويند : بياى ( 10 ) . اوّل همه را گفت : بياى 1 « ، اعْبُدُوا رَبَّكُمُ ( 12 ) . . . ، آنگه آمدگان را گفت : در آى ، لا جرم چنان كه اجابت كردند و قدم در حجر حجره تكليف نهادند ، فردا ايشان را گويند : از اين تنگ جاى ( 13 ) برآى ( 14 ) ، و بدين سراى فراخ و فسيح درآى كه : وَجَنَّةٍ عَرْضُها كَعَرْضِ السَّماءِ وَالأَرْضِ ( 15 ) . . . ، از كوى ملامت به درآى ( 16 ) و به سراى سلامت درآى ، ادْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنِينَ ( 17 ) ، از ره

--> ( 1 ) . دب : گويند . ( 2 ) . آج ، لب ، فق : تخصيص كردند اگر چنان كه . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها ايشان را . ( 4 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيهء 21 و 19 مورد در ديگر آيات قرآن ، مج ، وز ، دب بل گفت ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر باز گفت . ( 5 ) . سورهء انعام ( 6 ) آيهء 130 ، و سوره رحمن ( 55 ) آيهء 33 . ( 6 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : سفيد . ( 7 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيهء 21 . ( 8 ) . مج ، وز : خطر : فق ، مر : خط . ( 9 ) . فق : آيندگان . ( 10 ) . وز ، آج ، لب ، مب ، مر : بيايى . ( 11 ) . وز : بيايى / بياييد . ( 12 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيهء 21 . ( 13 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : خانه . ( 14 ) . مب : در آييد . ( 15 ) . سورهء حديد ( 57 ) آيهء 21 . ( 16 ) . مب : به در آييد . ( 17 ) . سورهء حجر ( 15 ) آيهء 46 .